en toen was er spanje

opeens kwam spanje, en veranderde alles. 

nu bijna een jaar geleden kwam mijn moeder naar utrecht om me te vertellen over haar plan. ze wilde een paar maanden met me naar spanje. en in tegenstelling tot hoe leuk dat nu klinkt: zo voelde dat toen niet. haar idee was me uit mijn eigen veilige omgeving halen, iets te dóen om me beter te maken in plaats van machteloos toe te kijken hoe het steeds slechter ging. en te zorgen dat ik het lekker warm had, want ik had het altijd zo koud. 

in eerste instantie was ik woedend. en verdrietig. het idee dat ze al een hele tijd bezig was geweest met het regelen van een huis en alle andere dingen voelde als verraad. en ik vond alleen al het idee om geniet achter te laten te belachelijk om over na te denken. hoe moesten ze ooit zonder mij en misschien belangrijker, hoe moest ik zonder hun? daarbij: ik wilde helemaal niet weg, ergens naartoe waar ik niet alleen kon zijn en waar ik mijn eetpatroon moest aanpassen aan de echte wereld en normale mensen. na die eerste instantie leek het me ook heerlijk, weg. zo ver mogelijk weg, zonder om te kijken. maar ik twijfelde vooral of ik het allemaal ooit zou kunnen.

achteraf ben ik mijn moeder zo ontzettend dankbaar, hoe dankbaar zal ik niemand ooit uit kunnen leggen. ze heeft, ondanks de vooral negatieve reacties, gedaan wat zij dacht dat het beste was. en dat ze daar tientallen mailtjes voor moest sturen, mensen moest smeken, onbetaald verlof moest nemen en daar voor beloond werd met een vijandige, huilende dochter kon haar allemaal niet schelen. als ik maar beter werd dan ik was. die ondankbaarheid op dat moment blijf me achtervolgen en ik denk niet dat ik dat ooit kan goedmaken. gelukkig heb ik de liefste ouders en het liefste zusje van de wereld en zeggen ze ontelbaar vaak dat ze me niets kwalijk nemen. 

na veel twijfelen, wikken, wegen en aanmoedigingen van mensen die van me houden besloot ik om het te doen. ik had in ieder geval geen leven om te verliezen, dat scheelde. dus gingen we naar sagunto, vlakbij valencia. eerst een week met lisa erbij, daarna nog drie weken met z'n tweeën. een maand in totaal dus, dat was ons compromis. 

een lange, emotionele, maar verrassend soepele reis later zaten we in ons tijdelijke spaanse huis. een geweldig appartement met uitzicht op de zee, dat we zomaar mochten lenen. het was ver boven onze verwachting, en dat bleek het geval met ons hele verblijf in sagunto. de mensen waren lief, het huis was geweldig, het eten was heerlijk, de omgeving was prachtig en het allerbelangrijkste: tussen ons ging het ontzettend goed. natuurlijk hadden we af en toe ruzie, en het moment dat we lies naar het vliegveld hadden gebracht vond ik vreselijk. ineens was ik zonder mijn zusje, aan wie ik me helemaal had vastgeklampt op eetgebied en eigenlijk op alle andere gebieden. maar de dagen vlogen voorbij, zonder lies kon ik het ook. we waren bijna de hele dag buiten en gingen allebei onze eigen gang. en intussen ervaarde ik hoe het leven zonder, of in ieder geval met minder anorexia, er uit zou kunnen zien. het ging beter en ik voelde me helemaal thuis. zo beter, dat ik nog langer ben gebleven, in mijn eentje. en ik voelde me eigenlijk helemaal niet eenzaam. het roepen dat ik heel goed alleen kon zijn was dus niet voor niets geweest. 

we aten zo lekker in spanje. bijna iedere dag vis, want dat was er in overvloed. en elke ochtend een groentesapje uit de sapcentrifuge die ik daar had gekocht. groente en fruit had heel veel smaak en was goedkoop, vooral op de markt. een twee keer per week terugkerend ritueel. samen met de rest van de stad 's ochtends naar de markt en cortado's drinken in de zon: zo had ik nog wel even door willen gaan. 

hoe veel invloed die maand heeft gehad op mijn beter worden kan ik natuurlijk nooit precies zeggen maar ik weet zeker dat het nu niet zo goed was gegaan als ik thuis was gebleven. in alle opzichten heeft sagunto mij, maar ook lies en mijn moeder, goed gedaan. en hoewel ik mijn ouders nooit genoeg zal kunnen bedanken voor wat ze allemaal voor me hebben gedaan, weet ik wel dat ze met beter worden het grootste plezier doe. en dat schiet gelukkig al aardig op.

natuurlijk heeft niet iedereen zulke ouders als ik, en de luxe om een tijdje naar spanje te gaan. maar ik denk wel dat het principe van uit je eigen veilige omgeving gaan wel in veel gevallen iets goeds oplevert. de fysieke afstand hielp me om alles duidelijk te maken, ook dat cliché klopte helemaal. 

denkend aan het eten in sagunto zie ik vooral veel verse makreel, en dat at ik dus weer eens:

zet de oven aan op 100 graden. maak een dressing van een eetlepel mosterd, drie eetlepels rode wijnazijn, drie eetlepels olijfolie, een fijngesnipperd rood uitje of sjalotje, een fijngesneden teentje knoflook, zout en peper en doe er een blik linzen bij of linzen die je zelf gekookt hebt. zet even in de koelkast zodat de smaken kunnen intrekken, de linzen worden steeds lekkerder. pak een stuk dubbelgevouwen aluminiumfolie en leg er de schoongemaakte makreel met zout en peper en een plakje citroen op. vouw het vervolgens in een toffeevorm dicht en doe in de oven. hoe lang is afhankelijk van de grootte van je makreel en de gaarheid die je lekker vindt. ik vind ook rauwe vis goddelijk en vind het dus het lekkerste als de makreel maar even gegaard is. door de lage temperatuur droogt de vis niet uit en blijft hij lekker zacht. doe een paar handjes spinazie of rucola bij de linzen en knip er wat platte peterselie over fijn. serveer met geroosterde pitten en de vis. 

vistoffee

zalm is misschien niet het meest uitdagende en originele ingrediënt dat er bestaat, maar wel een van de lekkerste. ik gaar zalm meestal in de oven, gewikkeld in aluminiumfolie. op die manier blijft de vis mooi zacht en door de oven op een lage temperatuur te zetten gaart het niet te snel. zoals ik van jeordy leerde: als je vis op een te hoge temperatuur bereidt, gaan de eiwitten kapot. dat kun je zien aan het witte laagje dat er dan aan de buitenkant van de vis ontstaat. door de oven op maximaal op honderdvijftig graden te zetten, voorkom je dat én droogt de vis niet zo snel uit. hoe lang je de vis in de oven doet, is afhankelijk van de grootte van het stukje, van je oven en van je smaak. 

zalm en witte miso houden van elkaar. een half uurtje voordat je wilt gaan eten, smeer je een stukje ontdooide of verse zalm daarom in met een mengsel van gelijke delen witte misopasta en olijfolie en een teentje knoflook uit de pers met een beetje zout. zet het even weg en verwarm de oven voor op honderdvijftig graden. in de tussentijd maak ik er linzen bij omdat ik dat heel lekker vind in combinatie met zalm. hiervoor snipper je een sjalotje of een kleine ui en snijd je een teentje knoflook fijn. doe dat samen met een flinke scheut olijfolie in een pan op een laag vuurtje. als de ui glazig is, doe je er ongeveer driehonderd gram gekookte linzen bij. laat ongeveer tien minuten warm worden terwijl je af en toe roert. de zalm kun je nu in een driedubbelgevouwen stuk aluminiumfolie vouwen, samen met de marinade. zorg dat het pakketje goed dicht zit, ik vouw het meestal in een toffeevorm. doe in de oven, na een kwartiertje is de zalm net gaar maar nog aan de rauwe kant. precies zoals ik het wil. ondertussen zijn de linzen ook klaar. doe ze in een kom samen met een paar handen rauwe spinazie en meng voorzichtig. giet er nog een beetje olijfolie en een beetje lekkere azijn over, bestrooi met pitten en eet met de zalm. 

(ik vind het lekkerder om linzen zelf te koken omdat die meestal steviger blijven dan linzen uit een blik. er zijn heel veel soorten, neem in ieder geval niet de rode linzen. die zijn wel geschikt voor soep maar vallen snel uit elkaar en zijn voor een salade dus niet handig. als je weinig tijd hebt, zijn kant-en-klare linzen een goede optie. bonduelle heeft blikken met minder vocht waardoor de linzen wat meer bite houden. hetzelfde geldt trouwens voor kikkererwten, die van bonduelle vind ik echt verreweg het lekkerste)