smoothietactiek

vandaag begon ik met een smoothie van een peer, wat blauwe bessen, een stukje geschilde komkommer, een stukje geschilde en in plakjes gesneden gember, een handje gemengde kiemen, wat citroensap en een hand spinazie. mijn nieuwe smoothietactiek is om eerst het vocht (in dit geval gewoon water) te staafmixen met de spinazie en daarna de rest erbij te doen, zo wordt het makkelijker mooi glad. als het dan te dik is kun je er later nog wat water bij doen natuurlijk.

thuis en pannenkoeken

vorige week was ik voor het eerst in een hele tijd weer eens bij mijn vader in den oever, in de kop van noord-holland. ik heb daar in de buurt zelf ook gewoond, ongeveer vijf jaar. toch voel ik me daar een toerist. utrecht, dat is thuis. het is wel heel mooi bij hem in de buurt, dat zie ik nu veel beter dan vroeger. toen was alles vooral heel ver weg van de bewoonde wereld en met name ver weg van utrecht, waar ik voor mijn gevoel veel meer hoorde. nu merk ik hoe lekker schoon de lucht is en hoe rustig het is en hoe bijzonder het is dat je lopend naar zee kunt.

het was heerlijk om weer eens een paar dagen in den oever te zijn. toen ik weer naar huis ging kreeg ik eieren mee van de boerderij van de beste vrienden van mijn vader. zij en hun kinderen zijn een van de weinige dingen die ik mis als ik in utrecht ben. hoe lang ik ze ook niet gezien heb; altijd als ik binnenkom voel ik me meteen thuis en lijkt het alsof ik nooit ben weggeweest. heel bijzonder. en ik blijf me verbazen over de kinderen, die voor mijn gevoel gister nog de baby en peuter waren op wie ik paste maar inmiddels bijna net zo lang zijn als ik. ik kan het ook nooit nalaten om dat niet alleen te denken maar ook nog zo'n beetje te mompelen, net als bejaarden en tantes dat doen. een sentimentele oude vrouw, en ik ben nog niet eens drieëntwintig. dat belooft wat.

met die eieren maakte ik een heel lekker ontbijtje, gebaseerd op een recept van mijn zusje. pannenkoeken. maar dan wel, hoe kan het ook anders, gezond.

meng voor een havermout-gierst-appelpannenkoek twee eiwitten met een geraspte appel, een beetje kokos, wat rozijnen, een paar handjes havermout, een klein handje gierst, een beetje kaneel, wat stevia naar smaak, wat chiazaadjes als je dat hebt en een snufje zout. verhit in een koekenpan een beetje olie, en doe het beslag erin. bak op een matig vuur tot je de pannenkoek om kunt keren. doe dat, tip van mijn zusje, door de pannenkoek op een bord te laten glijden en hem dan met de rauwe kant naar beneden weer in de pan te doen. op die manier blijft hij heel en eindigt het niet in een pannenkoekscramble. zet het vuur laag als je het idee hebt dat het te snel gaat, anders is de buitenkant verbrand voordat de binnenkant gaar is. je kunt de pannenkoek zo eten, maar het is nog lekkerder met ahornsiroop, agavesiroop of honing, een beetje notenpasta of (en!) wat (suikervrije) jam. het is lekkerder dan de foto doet vermoeden trouwens.

(als je geen eieren eet kun je egg-replacer gebruiken van de natuurwinkel of een lijnzaad-ei maken door een eetlepel gemalen lijnzaad met drie eetlepels kokend water te mengen en dat even te laten staan. werkt net als ei bindend. je kunt verder in je pannenkoek doen wat je lekker vindt. vanille-extract, blauwe bessen en banaan is bijvoorbeeld een hele goede combinatie. vanille-extract kun je bij de natuurwinkel kopen. het is duur maar heel geconcentreerd dus je doet er lang mee en alles is beter dan die vieze chemische nep-vanille. ook lekker om een beetje van in je yoghurt te doen trouwens. terug naar de pannenkoeken. banaan en diepvrieskersen. of banaan, geraspte wortel en citroenschil. de onderste foto is met vanille-extract, maanzaad en sinaasappelsap een een klein beetje agave. je kunt alles aan de basis van havermout en ei toevoegen en het is dus ook een handige manier om restjes op te maken. ik doe er ook wel eens wat amandelmelk bij, dan wordt het wat minder droog. rijstolie, wat ik nu gebruikte, is net als kokosolie rijk aan gezonde stoffen en is geschikt om in te bakken omdat het goed tegen hoge temperaturen kan. in de natuurwinkel heb je heel veel soorten jam zonder toegevoegde suiker. het heet dan alleen geen jam want dat mag alleen als er minstens zestig procent suiker is toegevoegd. ik heb vaak zonnefruit van zonnatura, die kun je gewoon bij de supermarkt kopen. bij de natuurwinkel kun je ook gierst kopen, dat kun je ook weglaten maar geeft iets knapperigs wat ik heel lekker vind. chiazaadjes zijn verkrijgbaar bij de natuurwinkel, de tuinen, de vitamin store of online) 

 

succes

wat is dat toch met restjes? op de een of andere manier lijkt eten lekkerder als ik het gemaakt heb met dingen die ik over had. misschien ook omdat je er dan geen hoge verwachtingen van hebt, die tegen kunnen vallen.

vandaag at ik een echt restje van turkse aubergine, koolraap, appel en tempeh. 

snijd een blok tempeh in blokjes en doe ze, besprenkeld met een beetje olijfolie, ongeveer tien minuten op tweehonderd graden in de oven. ondertussen snijd je twee turkse aubergines in kleine blokjes en bak je die op hoog vuur in een klein beetje kokosolie. doe er na een paar minuten een gesnipperde ui, een fijngesneden teentje knoflook, een handje in reepjes gesneden koolraap en een in blokjes gesneden appel bij. haal de tempeh uit de oven en bak even mee met de groenten en wat chilivlokken naar smaak. breng op smaak met een beetje citroensap, zout en peper en bestrooi met wat fijngeknipte koriander.

(turkse aubergine is smaller en dunner dan normale aubergine. deze bevat minder vocht en heeft dus meer smaak. kun je kopen bij veel turkse of marokkaanse winkels of bij de toko. je kunt ook gewone aubergine gebruiken. tempeh is gemaakt van gefermenteerde sojabonen en is behalve gezond heel erg lekker. je kunt het bij elke toko en in sommige supermarkten kopen. als je geen zin hebt om de tempeh apart in de oven te doen kun je het ook meebakken. wordt het wel iets minder lekker vind ik zelf maar het scheelt wel tijd en moeite)

bewustzijn

als er één onderwerp is waar iedereen een mening over heeft is het wel eten. en dat kan voor felle discussies zorgen. vooral termen als bio-industrie, kilo-knaller en biologisch zorgen voor genoeg gespreksstof en overeenstemming, ofwel voor knallende ruzie.

ik vind het moeilijk om te bepalen wat goed voor me is, en wat niet. inzichten en onderzoeken lijken per minuut te veranderen en hoe meer ik weet en lees, hoe ingewikkelder alles lijkt. vaak zelfbenoemde deskundigen spreken elkaar tegen en elk onderzoek wordt in het voordeel van wie het aanhaalt uitgelegd. zelfs als je probeert om het helemaal goed te doen, blijven er tegenstrijdigheden. en zijn er altijd verschillende belangen die je tegen elkaar moet afwegen, zoals ik al eerder schreef.   

soms lijkt het me heerlijk om gewoon te kopen en te eten waar ik zin in heb, en er niet over na te denken. toch kan ik me dat niet voorstellen, en niet alleen door mijn anorexia. ik heb altijd op etiketten gelet en heb veel gelezen en gekeken over eten. misschien wel te veel. door programma's als de keuringsdienst van waarde wantrouw ik bijvoorbeeld ongeveer elk keurmerk, tot het tegendeel bewezen is. ik gooi nooit gedachteloos iets in mijn mandje en daar sta ik helemaal achter, maar dat is ook wel eens vermoeiend. 

toch denk ik wel dat alles begint bij bewustwording. bij alles, en zeker op het gebied van eten. als je je bewust bent van wat je doet, ben je al meer dan halverwege geloof ik. dan kun je er misschien nog niet altijd iets aan doen, maar ben je er wel op een andere manier mee bezig. 

door alle therapie die ik de afgelopen vier jaar heb gehad, denk ik dat ik best veel inzicht heb in mijn eigen gedrag en patronen. dat betekent niet dat ik het altijd anders en beter kan doen, maar wel dat ik het herken en het in ieder geval probeer te veranderen. dat is misschien ook een kenmerk van mijn generatie: jezelf en je omgeving tot in den treure analyseren. aanstellerij, navelstaarderij, ijdelheid en gebrek aan echte problemen zullen veel oudere mensen denken. en dat is af en toe misschien ook zo. maar ik denk wel dat de zelfkennis die je opdoet door zo veel over jezelf na te denken en te praten je helpt in je dagelijks leven en in relatie tot anderen. want ik denk dat pas als je weet hoe je doet, je er iets aan kan veranderen. voor het geval je iets wílt veranderen natuurlijk. 

genoeg gezeurd: tijd voor een snelle pompoenpuree. want pompoenen zijn er nog steeds in overvloed. zo ook bij mijn supermarkt, voor tachtig cent! kan ik niet laten liggen natuurlijk.

ik sneed mijn pompoen in tweeën en deed hem in de oven tot hij zacht was. ongeveer een half uur op tweehonderd graden voor een klein pompoentje. je kunt de pompoen ook in stukken hakken, koken of stomen en dan schillen maar dat is wat meer werk. en zoals nigel slater altijd zegt: pumpkins in general hate water. in de oven wordt de pompoen wat zoeter en aromatischer. als de pompoen zacht is haal je de zaden eruit, de schil er af en doe je het in een kom. pureer met five-spice poeder naar smaak, een beetje citroen-sap en schil, flink wat zwarte peper en zout. klaar! lekker met graan, quinoa of parelgort bijvoorbeeld met veel fijngeknipte koriander en/of platte peterselie. of bij sla, bestrooid met geroosterde pitten. je kunt het goed opwarmen met een scheutje bouillon of amandelmelk in een pannetje. wel goed blijven roeren want het brandt makkelijk aan.

 

parel

een van de recepten voor speltotto uit veg! in combinatie met een zakje koolraap wat ik nog had brachten me op dit recept. parelotto, met parelgort in plaats van rijst. en wat is het toch leuk om iets voor het eerst te maken, vooral als het eindresultaat heel geslaagd is.

ik gebruikte hier parelgort en een restje spelt maar je kunt dit ook met andere soorten graan maken of met rijst, dan is het gewoon risotto. voor driehonderd gram spelt gebruik je ongeveer een liter groentebouillon volgens veg! maar het verschilt per graansoort hoe veel vocht het opneemt. uitproberen dus.en goed proeven of het graan al zacht genoeg is.

begin met het schillen en in lucifers snijden van de koolraap als je niet net als ik een kant en klaar zakje gebruikt. fruit vervolgens een fijngesnipperde ui met een fijngesneden teentje knoflook in kokosolie op laag vuur, ongeveer vijf minuten. doe de koolraap en twee flinke handen parelgort erbij en bak even mee. blus af met een scheut warme groentebouillon en roer goed tot het vocht grotendeels is opgenomen. doe er een nieuwe scheut bouillon bij en blijf (in ieder geval regelmatig) roeren. zo ga je door, tot je het idee hebt dat de parelgort of ander graan weinig vocht meer opneemt. bij mij duurde dit ongeveer vijfentwintig minuten. proef of het allemaal zacht genoeg is en breng op smaak met wat zout en veel zwarte peper. in veg! gebruikt hugh fearnley-whittingstall parmezaanse kaas en boter maar om het licht te houden sla ik dat over. ik roerde er wat citroen-rasp en sap, fijngeknipte munt en platte peterselie en een heel klein beetje geitenkaas doorheen. 

(ik gebruik hier knoflook uit een potje. vast minder verstandig dan verse knoflook maar na drie keer oude knoflook te hebben gekocht was ik daar een beetje klaar mee. vergeet de geitenkaas als je veganistisch eet)

restje

die geroosterde wortel en pastinaak kwamen de dag erna goed van pas. ik at ze koud met wat rucola, spinazie, granaatappelpitjes, een klein beetje geitenkaas, geroosterde pitten, wat gedroogde moerbeien en een dressing van balsamico maturato van meeuwig (de lekkerste!), olijfolie uit sicilië van meeuwig (ook de lekkerste!), zout en peper.

(ik gebruikte moerbeien omdat ik ze lekkerder vind dan rozijnen en ze ongeveer overal goed voor schijnen te zijn. schijnen, want volgende week kan het weer helemaal anders zijn natuurlijk. je kunt ook rozijnen gebruiken, of in lucifers gesneden dadels)

overschot

na het maken van pompoensoep had ik een stuk geroosterde pompoen over. en een half blikje linzen. dat, in combinatie met de groenten uit de oven die ik had gemaakt, maakte dat ik zin had om pompoenhummus te maken. of wat daar voor door moet gaan, want met de oorspronkelijke hummus heeft het weinig te maken, behalve dat ik tahin gebruik. heel erg lekker bij salade, met brood, of bij geroosterde groenten dus. je kunt het ook zonder linzen maken, maar ik vind het dan snel een beetje weeïg van smaak. ik gebruikte restjes dus wederom zijn de hoeveelheden allesbehalve nauwkeurig.

pureer ongeveer een halve geroosterde of gekookte pompoen met een half blikje linzen, een flinke scheut olijfolie, walnootolie of lijnzaadolie, wat harissa naar smaak, een eetlepel tahin, een halve eetlepel witte misopasta, een scheutje citroensap, een scheutje water en wat zout tot een mooi glad geheel. bestrooi met wat fijngeknipte munt.

(je kunt de miso weglaten maar ik vond de smaak heel bijzonder zo. na het opruimen van mijn keukenkastjes had ik ook weer sumak, een besje met een citrusachtige smaak. daar bestrooide ik de hummus dus ook mee. hieronder een foto van mijn keukenkastje, helaas is dit de foto ná het opruimen. ik wil een grotere keuken!)

roast your veggies

ik ben een overtuigd oven-fan. mijn oven is piepklein maar ik gebruik hem heel veel, onder toeziend oog van yves saint laurent. vooral wintergroenten die nu overal goedkoop te krijgen zijn, houden van de oven. pompoen, knolselderij, bloemkool, bietjes, wortel, zoete aardappel, pastinaak, venkel en ui. bijvoorbeeld. je hoeft ze alleen even schoon te maken en hebt er verder geen omkijken naar. pompoen en zoete aardappel kun je zelfs zonder te schillen in de oven doen, dat schillen is daarna ineens geen drama meer.

een van mijn ovenlievelingen is wortel en zoete aardappel met een kruidige olie om het wat spannender te maken. deze keer had ik ook nog wat pastinaak dus deed ik die er ook maar bij. ik maak altijd veel omdat je hier wel even de tijd voor moet hebben en de groenten de dagen daarna een ideale saladebasis zijn.

maak de olie door een flinke scheut olijfolie, harissa naar smaak, wat kaneel of five-spice poeder, een beetje agavesiroop of honing en wat citroensap even te mengen. schil vervolgens de winterwortels, pastinaken en zoete aardappel met een dunschiller en snijd ze in dunne repen. spreid ze uit op een bakplaat en schenk de olie erover. meng even goed, doe er eventueel nog wat takjes tijm of rozemarijn bij en doe in de oven op tweehonderd graden, ongeveer vijfenveertig minuten. breng op smaak met zout en bestrooi eventueel met wat pitten. 

(harissa is een pasta op basis van rode pepers die je bij elke turkse of marokkaanse winkel kunt kopen. ideaal om in je kast te hebben omdat het ontzettend lekker is om bijvoorbeeld dressings of marinades mee te maken en omdat het veel makkelijker is dan pepers en knoflook snijden. als je dit niet hebt kun je het in dit recept vervangen door een teentje fijngesneden knoflook, een halve fijngesneden rode peper en wat zout)

eindelijk

eindelijk. na hem al een paar keer bewonderd te hebben bij de keukenafdeling van de hema heb ik de perfecte pan. gekregen in plaats van gekocht, van mijn lieve moeder. hij is behalve prachtig ook zeer functioneel. tot nu toe heb ik alleen nog geprobeerd er soep in te maken maar wat was dat fijn. mijn uien werden mooi zacht en zijn geen seconde aangebrand en de warmte werd precies goed verdeeld. ik fantaseer alvast over uienjam. in het kader van pompoenrestverwerking maakte ik in de tussentijd pompoen-linzensoep. 

hiervoor fruit je een ui met wat chilivlokken en twee tenen knoflook in grove stukken in wat kokosolie tot de ui mooi zacht is. doe er vervolgens twee handen linzen bij en roer even tot alles bedekt is met een laagje olie. doe er een in stukjes gesneden pompoen bij en een appel, ook in stukjes. doe er een beetje kaneel en wat citroensap bij en blus af met groentebouillon tot de groenten net onder staan. breng aan de kook en wacht tot alles zacht genoeg is om te pureren. serveer met wat pompoenpitten en een beetje platte peterselie als je dat hebt. 

(ik gebruikte rode linzen omdat ze goedkoop zijn, makkelijk uit elkaar vallen en dus geschikt zijn voor soep.je kunt ook andere linzen gebruiken als je die toevallig hebt. behalve een pompoen- had ik ook een rucolaoverschot dus dat pureerde ik ook mee. doe ik vaak met soep, een handje spinazie of rucola. veel vitamine en extra smaak)

zonde

het grootste voordeel van de buurt waar ik in woon is dat mijn medebewoners nogal gesteld zijn op aardappels, vlees en groente. met al gevolg dat het biologische assortiment van mijn supermarkt, hoe klein ook, voortdurend met korting verkocht wordt. waar de speklappen niet aan te slepen zijn, liggen alle vegetarische producten en onbekende groente te bederven. en daar loop ik dan ook regelmatig fluitend mee naar buiten. zoals deze week, met een enorme biologische rode kool voor veertig cent. aangezien ik rode kool alleen ken uit een potje, met appelmoes, had ik geen idee wat ik er mee moest. eeuwig zonde van die potjes want een snelle roerbak met tofu bleek een geslaagd experiment. 

bak een bakje champignons (gehalveerd) met de in reepjes gesneden rode kool op hoog vuur tot de champignons mooi bruin zijn. doe er een beetje kokosolie, een gesnipperde ui, wat chilivlokken, wat geraspte gember en twee teentjes knoflook bij en bak even mee. doe er een stukje uitgelekte tofu bij (in blokjes of verkruimeld) en bak ook dat even mee. ik bluste het af met wat sojasaus en een scheutje shaohing rijstwijn, erg lekker om in je voorraadkast te hebben. niet duur, eeuwig houdbaar en het geeft een subtiele rokerige smaak. als je dat niet hebt kun je het met een scheutje water afblussen. bestrooi met wat edelgistvlokken als je dat hebt en een beetje verse koriander. breng op smaak met zout als dat nodig is. bedenk wel dat de sojasaus en edelgistvlokken al best zout zijn. lekker met bruine rijst als je er iets bij wilt eten. 

dip

'de beste dip om in te zitten'. dat is de briljante zin die op de verpakkingen van mr. dip staat. mijn zusje, die bij marqt werkt waar ze het verkopen, vertelde dat ze wel heel lang moest nadenken en het drie keer moest lezen voor ze de zin snapte. had ik ook. maar ineens vind ik dip niet meer zo'n stom woord en kan ik dus ook met een gerust hart de volgende recepten opschrijven. je kunt de dips met brood eten, maar ik eet het vaak bij mijn salades. het is ook ideaal om te maken als je voor een grotere groep mensen moet koken, als borrelhapje of voorgerecht. met turks brood bijvoorbeeld. 

edamame en avocadodip
(edamame, of sojabonen, lijken qua smaak een klein beetje op tuinbonen maar dan zonder schilletje. ze zijn erg gezond en worden vaak ongepeld geserveerd bij sushi). voor deze dip koop je een halve zak gepelde edamame en kook je ze in gezouten water, ongeveer 5 minuten. giet ze af, spoel ze met koud water en pureer ze met een avocado, een eetlepel witte misopasta, een teentje knoflook, zout, peper en wat citroensap. lekker met geroosterde pompoempitten erover.

worteldip
kook een halve kilo wortels met een bouillonblokje tot ze mooi zacht zijn. giet af maar hou wat van het kookvocht achter. pureer de wortel met een teentje knoflook, twee eetlepels tahin, een beetje komijn, een beetje kaneel, een beetje citroensap, peper, zout en wat van het kookvocht tot het mooi glad is. bestrooi met sesamzaadjes en wat sumak als je dat hebt. 

tuinerwtendip
pureer een paar flinke handen ontdooide diepvriestuinerwten met een eetlepel witte misopasta, twee teentjes knoflook, een halve avocado, wat citroensap, een handje verse kruiden (ik gebruik bijvoorbeeld basilicum, bieslook en munt), peper en zout. (je kunt in plaats van miso ook wat pecorino of parmezaanse kaas gebruiken).

dip van artisjokken en feta
pureer een blikje artisjokharten met een stukje feta, een paar zongedroogde tomaatjes, een scheutje olie, een teentje knoflook en peper. zout is door de feta niet nodig. voor de luxe versie pureer je nog wat gepelde pistachenootjes mee.  

nog eentje dan. niet echt een dip, maar vegan pesto on a budget.
doe drie grote handen basilicum in een vijzel of keukenmachine met een hand zonnebloempitten, twee teentjes knoflook, citroensap, een eetlepel witte misopasta en genoeg olijfolie om er een mooie gladde pesto van te maken. 

(in witte misopasta zitten stoffen die vergelijkbaar zijn met die in parmezaanse kaas en zorgen voor umami, de vijfde basissmaak. miso is dus een goede veganistische vervanger voor de kaas. en goedkoper. in plaats van zonnebloempitten kun je ook cashewnoten,walnoten, pijnboompitten of amandelen gebruiken, en je kunt de basilicum vervangen door rucola of spinazie. of je kunt nog een van de andere duizenden variaties op pesto proberen, mogelijkheden genoeg)

restverwerking

als ik quinoa kook, heb ik altijd iets over. vooral omdat ik dan met goede bedoelingen en in het kader van lekker makkelijk voor later te veel maak en je quinoa niet lang kunt bewaren. nu zijn er allerlei recepten om iets met die restjes te doen maar meestal is dat veel werk. uit pure luiheid maakte ik dit en dat bleek erg lekker. het is meer een idee dan een recept want het hangt helemaal af van de hoeveelheid restjes die je hebt. wat je bij de quinoa doet maakt niet zo veel uit, dit is wat ik nog had.

doe het restje quinoa, in mijn geval was dat ongeveer 2 cups, in een ruime kom. fruit in een koekenpan een uitje met een teentje knoflook en doe er een paar flinke handen spinazie bij tot die geslonken is. bestrooi met wat edelgistvlokken. doe het mengsel bij de quinoa, samen met twee eieren. meng goed. ik deed er verder wat zachte geitenkaas, een handje geroosterde amandelen, een handje ontdooide sojaboontjes (edamame) en een handje in luciferreepjes gesneden dadels bij. doe het mengsel in een mengvorm, bestrooi met zonnebloem- en/of pomoenpitten en bak ongeveer dertig minuten in een cakevorm op in de oven op honderdtachtig graden. eet met groene sla.

(voor een shortcut: vergeet het fruiten van het uitje met de spinazie en doe die er gewoon rauw bij. voor de vegan versie kun je de eieren weglaten en een egg-replacer gebruiken of een lijnzaad ei maken: 1 ei = 1 el gemalen lijnzaad in 3 tl water. je kunt het ook helemaal weglaten maar dan valt alles wel uit elkaar en het idee van het bakken in een cakevorm is vooral dat je er prachtige plakken van kunt snijden. de geitenkaas kun je weglaten)