zoals beloofd: hummus. hoewel ik n. gister al telefonisch gecoacht heb tijdens zijn hummusprimeur, (wat niet nodig was, alleen een beetje jammer dat hij geen komijn had) bij deze toch het recept. ik deed er nog wat wasabi bij, al lukt het me nooit om het helemaal zo te maken als de wasabihummus die ze bij marqt verkopen.
pureer een blik kikkererwten met twee eetlepels gemalen komijn, een of twee teentjes knoflook, een eetlepel tahin, wat citroensap en -rasp, een scheutje olijfolie en wasabi naar smaak. voeg een beetje gewoon water toe om het mooi glad te maken.
(er zijn oneindig veel hummusvariaties, dit is maar een van de opties. hummus met avocado en koriander bijvoorbeeld, met amandelen, met gedroogde tomaatjes of met gegrilde paprika. hummus is lekker bij falafel (dezelfde beginingrediënten ook), als broodbeleg, als borrelhapje met bijvoorbeeld turks of libanees brood, als dip bij mooi gesneden groenten of bij salades, zoals ik altijd doe)
zelfgemaakte falafel: dat leek me een goed idee. na wat recepten gelezen te hebben deed ik een eerste poging. niet slecht, al zeg ik het zelf. ik doe ze in de oven omdat het minder werk en minder vet is en ik het onhandig vind om ze in een pan te bakken. misschien is het wel lekkerder, verhit dan wat kokos- of zonnebloemolie in een pan met een dikke bodem en bak ze om en om tot ze mooi bruin zijn. je kunt kleine bergjes van het beslag maken zoals ik nu heb gedaan maar je kunt er ook wat grotere, plattere burgers van maken. ik at ze met sla en zelfgemaakte hummus (recept volgt nog, speciaal voor niels) maar het is natuurlijk ook heel lekker op een (volkoren) pitabroodje of op libanees brood met hummus, sla en fijngesneden rode ui.
dit recept is eigenlijk voor de eigenaren van twee van de leukste winkels van utrecht, met wie ik het een hele tijd geleden had over falafel. ik gaf ze toen een recept uit het geweldige vegalicious voor pompoenfalafel maar die is best bewerkelijk dus bij deze the easy way out:
doe een blik kikkererwten met een teentje knoflook, een half rood pepertje, een halve rode ui, de geraspte schil en het sap van een kleine citroen, wat gemalen komijn, wat korianderpoeder (ketoembar), wat olijf- of zonnebloemolie en zout in een kom en pureer. doe er vervolgens (spelt)bloem bij en meng met een spatel tot het een stevig deeg-achtige substantie is. omdat ik nog veel kruiden had heb ik er verse munt, platte peterselie en koriander door gedaan maar dat hoeft niet. dit is wel een goede manier om de stelen op te maken, daar zit heel veel smaak in en als je het pureert merk je er niks van. schep met een lepel kleine bergjes van het beslag op een vel bakpapier of vorm burgers met natte handen en doe in de oven op tweehonderd graden, ongeveer twintig minuten tot een half uurtje.
(ik gebruik bijna altijd kikkererwten en linzen uit blik van bonduelle pure, die vind ik het lekkerst. fanatici kopen ze gedroogd, weken ze zelf en koken ze daarna. ben ik veel te lui voor. de ui, knoflook en citroen raspte ik nu, dat vind ik het makkelijkst. het eindresultaat heb ik niet gefotografeerd, camera was leeg. doe ik de volgende keer). het is ook niet het meest fotogenieke eten trouwens, tenzij je uren de tijd neemt om perfecte bergjes te maken maar daar heb ik natuurlijk geen geduld voor)
een van de dingen die ik wél fijn vond van het dun zijn was de zekerheid. de zekerheid dat ik het minst at van iedereen en de zekerheid dat ik bijna altijd de dunste was. dat heeft helemaal niets te maken met een schoonheidsideaal want nogmaals, ik heb het nooit mooi gevonden. ik noem het nu zekerheid maar zeker was het natuurlijk helemaal niet want het wankelde voortdurend. toch gaf het me een houvast, en dat wordt langzaam steeds minder.
ik eet niet meer altijd het minste en ben ook niet meer altijd de dunste. mooi, zou je zeggen. dat is het ook, mooier is het zeker. maar ook heel erg moeilijk en meer dan genoeg ruimte scheppend voor andere twijfels. ineens vraag ik me af hoe anderen me zien nu ik niet meer alleen maar mager ben. het dun zijn werd een soort schild dat me beschermde tegen oordelen over mij anders dan oordelen over mijn figuur. een soort afleidingsmanoeuvre eigenlijk.
als ik inderdaad beter aan het worden ben zal ik ook weer dingen moeten gaan doen die ik jaren niet heb gedaan omdat ik nou eenmaal ziek was. dat was heel veilig en iets om me achter te verschuilen. natuurlijk ging ik niet meer uit, ik was toch ziek? natuurlijk studeerde ik niet meer, want ik was ziek. en natuurlijk hoefde ik geen relatie, ik was daar helemaal niet mee bezig want veel te ziek. die dingen worden nu langzaam weer relevant.
op een gegeven moment was ik alleen nog maar ziek en hoefde ik ook niets anders. van mezelf wel, maar mijn omgeving vond het al een wonder dat ik iedere dag wakker werd. iets meer van me verwachten dan niet omvallen was niet aan de orde.
nu ik iets minder ziek ben wordt er langzaam maar zeker weer wat meer van me verwacht. of althans, zo voelt het. dat ik hartstikke blij en dankbaar ben dat ik nu dit soort problemen heb en niet meer zo ver weg ben staat los van het feit dat het ontzettend moeilijk is. ik ben zo bang dat ik niet aan de verwachtingen zal voldoen, dat ik tegenval, en dat alles eindigt in een teleurstelling. hoe ik daar nu het beste mee om kan gaan weet ik niet. het zal wel weer iets zijn wat tijd nodig heeft.
een interessant stuk in de volkskrant vandaag, over eetstoornissen. ik vind het altijd heel troostend om wetenschappelijke dingen over mijn ziekte te lezen. op die manier lijkt het echter en minder iets wat ik mezelf aandoe. de stelling van anton scheurink, neuro-endocrinoloog, is dat anorexia en obesitas dezelfde biologische wortels hebben. ik ben er van overtuigd dat hij gelijk heeft, net als dat ik geloof dat anorexia veel overeenkomsten heeft met andere verslavingen. iets doen terwijl je weet hoe slecht het voor jou en je omgeving is lijkt mij in dit opzicht het meest essentieel. een van de onderzoeken die scheurink aanhaalt is het experiment met ratten die sterk vermagerd waren door ondervoeding. in tegenstelling tot wat je zou verwachten werden zij door de ondervoeding juist hyperactief in plaats van sloom en bleven ze eindeloos rennen in hun loopwiel. uit de metingen blijkt dat door het bewegen de beloningsstof dopamine vrijkomt, waardoor de rat dus een kick krijgt van het rennen. en dat werkt verslavend: de ratten renden steeds vaker en sneller naarmate ze minder te eten kregen en werden steeds magerder waardoor ze nóg meer hyperactief werden. een neerwaartse spiraal dus, net als bij een drugs- of alcoholverslaving. hoewel ik geen voorstander, of tegenstander zelfs, ben van dierproeven vind ik dit soort uitkomsten heel troostend. en verklaart het mijn gedrag, in ieder geval ten dele, toen mijn gewicht zo laag was. zoals scheurink zelf zegt: met mijn proefdieronderzoek zeg ik eigenlijk dat anorexia nervosa een verslaving is met neurobiologische oorzaken. tekenend voor de heersende opvatting over eetstoornissen is echter wel de vraag van de journalist: maar veel meisjes beginnen toch met afvallen omdat er zo'n slank modebeeld heerst? jezus. dit soort vragen sterken mijn idee dat er belachelijk weinig kennis is over eetstoornissen. zeker van een journalist van de volkskrant had ik iets meer verdieping en kennis verwacht. behalve een teleurstelling ook wederom een belediging van mijn intellect, als ik het zo mag zeggen. dat anorexia een zeer gecompliceerde ziekte is, blijkt wel uit de resultaten van de experimenten. er bestaat gewoonweg niet één soort anorexia, dat maakt de behandeling ook ingewikkeld. wel heel fijn dat er slimme mensen als anton scheurink zijn die zich bezighouden met de wetenschappelijke kant van eetstoornissen, in plaats van het gezweef waar ik persoonlijk niets mee heb. duidelijk is in ieder geval dat het een ingewikkelde ziekte is, en geen uit de hand gelopen schoonheidsideaal. tenminste, ik mag hopen dat dat nu wel eens duidelijk is.
cashewnoten zijn behalve een van de lievelingsdingen van mijn vader, ook een heel goed kookingrediënt. voor veganisten als vervanging van sommige soorten zuivel in bijvoorbeeld cheesecake. ga voor de gezondheidsvoordelen wel voor de ongebrande, ongezouten variant trouwens.
een van de dingen die ik met cashews maakte was deze cashewcrème. gewoon lekker. bij salades, met brood als borrel, op brood, als basis voor op een quichebodem, of zo, met een lepeltje.
pureer een cup cashews met een cup witte bonen, lekkere olijfolie, wat mosterd, citroensap en peper en zout.
(die cups in recepten stonden me altijd nogal tegen, tot ik bedacht dat het niet zo veel uitmaakt wat de precieze hoeveelheid is, zolang de verhoudingen maar kloppen. zo ook hiermee dus, ik gebruikte mijn koffiekopjes. verder gebruikte ik gewoon grote witte bonen uit blik)
het lijkt steeds moeilijker te worden dat mijn zusje zo ver weg woont. 'zo ver' is natuurlijk heel betrekkelijk, want het is haarlem en geen sydney. maar haarlem is ook geen utrecht en ik vind alles te ver zolang ik niet met haar in één huis woon. lisa is de perfecte zus, in bijna alles. we hebben wel eens, best vaak eigenlijk, ruzie maar dat duurt nooit lang en gaat gek genoeg altijd om belachelijk onbelangrijke dingen.
het is raar dat ze voor mijn gevoel nog steeds mijn kleine zusje is terwijl ze al een hele tijd op zichzelf woont en heel volwassen is maar ik vermoed dat dat ons hele leven zo blijft. mijn oma heeft dat nog steeds met haar zus en zij is bijna tachtig.
als ik bij lisa ben vind ik het altijd zo bijzonder om te zien hoe goed het met haar gaat, hoe verstandig ze is en ook om te merken hoe leuk de mensen om haar heen haar vinden. bij marqt of lush bijvoorbeeld, waar ze werkt. ik ben dan, en eigenlijk altijd, zo ontzettend trots en blij dat ik bij haar hoor.
we zijn in veel dingen precies hetzelfde, onder andere qua garderobe, maar ook heel verschillend. we hebben totaal andere karakters en ik denk dat dat juist goed is. ik kan veel leren van de manier waarop zij met moeilijke dingen omgaat en zij vast ook wel eens iets van mij. zoals lies al een keer treffend zei: ik voel me altijd zo half zonder jou. en zonder overdrijven is dat precies hoe het voelt. ik ben ook veel meer mezelf als ik bij haar ben, zo is het gewoon.
afgelopen dagen was ik dus bij lies in haarlem. geweldige stad, en een plek waar ik best graag zou willen wonen. je merkt duidelijk dat het dicht bij amsterdam is, vooral qua winkels en horeca. waar utrecht, vind ik in ieder geval, heel behoudend is vind ik haarlem echt een openbaring wat originaliteit betreft. we aten zondag goddelijke pompoensoep bij de mooije benjamin, een van de leukste plekken van de stad. behalve heerlijke soep, sapjes en broodjes hebben ze daar ook lieve bediening én koffie van boot. helemaal op mijn lijf geschreven dus. daarna hadden we afgesproken met vriendinnen van lies bij meneer paprika, een speelgoedwinkel met café waar vooral heel erg veel kinderen zijn. en waar ze blijkbaar hele leuke stoeltjes verkopen.
afgezien van het noodweer (in een paar uur veranderde de stad in rusland) was het heerlijk om een paar dagen in haarlem te zijn. maar was het vreselijk om lies weer achter te laten, hoe ik het ook wend, keer of relativeer. toch tijd om te verhuizen misschien?
nadat ik vanmorgen het stuk van aaf brandt corstius in het volkskrant magazine over joggen las, ging ik ook maar braaf op weg (goede terugkeer van het woord joggen trouwens, die hou ik er in. veel meer van toepassing dan hardlopen als je mij ziet bewegen namelijk). ik dacht tijdens het lopen aan van alles, en onder andere aan anijsmelk. dat wilde ik wel weer eens, maar dan niet die blokjes suiker uit de supermarkt maar zelfgemaakt. en dat je dan niet moet zeven enzo want daar heb ik toch geen zin in. in een thee-ei dus, die anijszaadjes, of in een theefilter. ik vond het boven verwachting lekker, terwijl ik helemaal geen warme melk-persoon ben. (dat klinkt trouwens wel heel treurig, een warme melk-persoon. zouden die bestaan?)
doe een glas (plantaardige) melk naar keuze (ik gebruikte gewone ongezoete sojamelk) in een steelpannetje met eventueel een paar druppels stevia en een thee-ei of theefilter met een halve theelepel anijszaadjes. ik deed er nu ook twee gekneusde kardemompeulen bij. maak op laag vuur warm en zet even weg zodat de smaak goed kan intrekken. warm daarna opnieuw even op, zorg dat het niet overkookt, bestrooi eventueel nog met een beetje kardemompoeder, en drink het met muziek en een dekentje op de bank op. speaking of comfort.
(ik kocht de anijszaadjes bij de groene winkel maar je kunt ze behalve bij natuurwinkels ook vaak bij marokkaanse of turkse winkels kopen. ze worden muisjes genoemd omdat de zaadjes iets hebben wat er een beetje uitziet als een staart. grijze muisjes in dit geval dus, nog zonder gekleurd suikerlaagje. na het maken van de melk ben ik begonnen met het lezen van de genezing van de krekel van toon tellegen, een boek dat ik gisteren naar aanleiding van een stukje op mijn blog kreeg van een bijzonder iemand. de voorkant, de schrijver en het onderwerp beloven veel goeds)
